کتاب مسؤولیت تربیت (بررسی نقش زنان و مادران در تکامل کودک) یکی از آثار برجسته استاد محمد دشتی (ره) است که حاصل مطالعات گسترده ایشان در مسایل تربیتی و انسان شناسی و اخلاقی می باشد که در قالب یک جلد کتاب رقعی در 182 صفحه به چاپ رسید و تا کنون بارها به چاپ مجدد رسیده است.

دراین اثر استاد به مقایسه جایگاه زن در مکتب اسلام و در تفکر غرب پرداخته است و دستورات کامل اسلام را به عنوان بهترین و نورانی ترین مسیر تربیت کودک بر شمرده است و نقش مادران را به صورت ویژه مورد بررسی قرار داده است.

در این کتاب به این مساله نیز پرداخته شده است که حالات و روحیات و شخصیت مادر می تواند تاثیر مستقیمی در تربیت و شکل گیری درست یا نادرست شخصیت کودک داشته باشد و هر کدام از پدر  و مادر و استاد و جامعه چه مقدار در شکل گیری شخصیت کودک نقش دارند؟.

برخی موضوعاتی که در این کتاب ارزشمند می خوانید:

-      روش پژوهش پیرامون مسایل زنان

-      مسؤولیت تربیت انسان

-      تربیت را از کجا باید آغاز کرد؟

-      بررسی نظریات مختلف پیرامون تربیت

-      مراحل تکامل انسان در نظر اسلام

-      افرادی که در شکل گیری شخصیت کودک نقش دارند

-      امکان تربیت افراد ناقص الخلقه و پاسخ به ابهامات

-      دلیل کاستی ها و نارسایی های جسمی و روحی

-      اهمیت و ارزش جایگاه والای مادری

-      مشکلات بچه داری

-      چگونگی تربیت و روش های درست تربیت کودک

-      در تربیت چه کارهایی ممنوع است؟

-      تنبیه کودک آری یا خیر؟

-      بایدها و نبایدهای آمیزش

-      کیفیت آموزش در سنین مختلف (از نوزادی تا نوجوانی)

-      کتابنامه مطالعاتی پیرامون تربیت کودک

-      سفارش های لازم در امور جنسی کودک